Bursa Cumalıkızık

Konu, 'Marmara Bölgesi Gezi Rehberi' kısmında Gamze tarafından paylaşıldı.

Sayfayı Paylaş

  1. Gamze

    Gamze TÜİSAG Yönetim Yardımcısı Yönetim Yardımcısı



    Osmanlı sivil mimarisinin en görkemli köy yerleşimini günümüze ulaştıran Cumalıkızık, son yıllarda ülkemiz yanında tüm dünyada da tanınmaya başlamıştır. Cumalıkızık kültür varlıkları yanında doğal varlıklarca da zengindir.

    Tarihçe:

    Osmanlıların Bursa’da ilk yerleştikleri bölgelerden olan Cumalıkızık, 180′i halen kullanılan, bazılarında ise koruma ve restorasyon çalışmalarının yapıldığı toplam 270 ev ile Osmanlı dönemi konut dokusunu günümüze taşımaktadır.

    Cumalıkızık yerleşiminin güneydoğusunda Uludağ eteklerindeki Ihlamurcu mevkiinde Bizans devrine ait bir kilise kalıntısı 1969 yılında tespit edilmiştir, Kilise kalıntısının yüzeyde rastlanan bazı mimari parçaları Bursa Arkeoloji Müzesi’nde saklanmaktadır. Bursa yakınlarında kurulan Osmanlı Beyliği kuruluşundan kısa zaman sonra bölgeye hakim olmayı başarmış, 1326 yılında Bursa’yı, 1331 yılında İznik’i fethederek yörede varlığını kesin olarak kabul ettirmiştir. Böylece Osmanlı halkının bu topraklara yerleşerek kentler ve köyler oluşturması sağlanmıştır. Cumalıkızık vakıf köyü olarak kurulmuştur ve bu özelliğini yerleşim dokusu konut mimarisi, yaşam biçimine yansıtmıştır. Uludağ’ın kuzeyindeki dik etekler ile vadilerin arasında sıkışıp kalan yöre köylerine bu konumlarından dolayı ”kızık” adı verilmiştir. Köylerin birbirlerinden ayrılması için de dereye yakın olanına Derekızık, Fidye verene Fidyekızık ve Kızık köylerinden topluca gidilerek cuma namazı kılınan köye de Cumalıkızık adları verilmiştir.

    İklim:

    Kışlar genel olarak çok yağışlı, yazlar ise kuraklığa sebep olmayacak derecede yağışlı geçer.

    Ulaşım:

    Bursa’nın doğusunda, Ankara karayolunun 10. kilometresinden güneye Uludağ yamaçlarına giden yol 3 km sonra, Osmanlı sivil mimarisinin en güzel örneklerini günümüze kadar, koruyan Cumalıkızık yerleşimine ulaşır. Cumalıkızık’a, Bursa Santral garajdan minibüs ve belediye otobüsleri aracılığıyla yaklaşık yarım saatte ulaşılabilmektedir.Yapımı devam eden ve kısa bir süre sonra tamamlanacak olan hafif raylı sistem sayesinde hızla ve güvenilir bir şekilde ulaşım imkanıda sağlanacaktır. Hafif raylı sistemin köye en yakın durağı 3 km aşağıda olan Ankara asfaltıdır.

    CumalikizikRehber-1.jpgCumalikizikRehber-2.jpgCumalikizikRehber-3.jpgCumalikizikRehber-4.jpgCumalikizikRehber-5.jpgCumalikizikRehber-6.jpgCumalikizikRehber-7.jpgCumalikizikRehber-8.jpg



     
    Last edited: 30 Haziran 2015
    Ayça KOSOVA bu yazıya teşekkür etti.
  2. Gamze

    Gamze TÜİSAG Yönetim Yardımcısı Yönetim Yardımcısı



    1.jpg2.jpgCumalıkızık 2.jpgCumalıkızık 3.jpgCumalıkızık Köyü 2.jpgCumalıkızık Köyü.jpgCumalıkızık.jpgcumalikizik2.jpgcumalikizik3.jpgcumalikizik.jpg



     
    Last edited: 13 Mart 2014
    Ayça KOSOVA bu yazıya teşekkür etti.
  3. Ayça KOSOVA

    Ayça KOSOVA TÜİSAG Üyesi

    ayy Gamze Hanım Bursa'ya yerleştiğimde ilk gidip gezeceğim yer burası biliyor musunuz? Bir dizide görmüştüm burayı. taa o zamandan kafama koymuştum gitmeyi. :)

     
    Gamze bu yazıya teşekkür etti.
  4. Gamze

    Gamze TÜİSAG Yönetim Yardımcısı Yönetim Yardımcısı

    Muhakkak gidin Ayça Hanım. Hatta mutfağınız için orada hazırlanan en doğal yiyeceklerden de alın. Fotoğraflarını çekip burada bizlerle paylaşın olur mu ;)



    TÜİSAG Youtube Kanalına abone olarak bizi desteklemeyi unutmayın !



     
    Ayça KOSOVA bu yazıya teşekkür etti.
  5. gulcakir_

    gulcakir_ TÜİSAG Üyesi

    çok güzell

     
  6. Ayça KOSOVA

    Ayça KOSOVA TÜİSAG Üyesi

    Doğal yiyecekler hımmm.. bunu öğrendiğim çok iyi oldu ;) kesinlikle gitmeliyimmmm



    TÜİSAG Youtube Kanalına abone olarak bizi desteklemeyi unutmayın !



     
  7. Gamze

    Gamze TÜİSAG Yönetim Yardımcısı Yönetim Yardımcısı



     
    mühendis85 bu yazıya teşekkür etti.
  8. orhan yiğit

    orhan yiğit TÜİSAG Üyesi

    çok güzel bir yer

     
    Gamze bu yazıya teşekkür etti.
  9. mühendis85

    mühendis85 TÜİSAG Üyesi

    Ne güzeldi Cumalıkızık da tarhana çorbası içmek, taş sokaklarını ahşap evlerini gezmek :) Güzel anılarımı hatırlattınız Gamze Hanım ellerinize sağlık...

     
    Gamze bu yazıya teşekkür etti.
  10. Gamze

    Gamze TÜİSAG Yönetim Yardımcısı Yönetim Yardımcısı

    Bursa'mızın tarihi Cumalıkızık köyü bu yd uzun bir beklemenin ardından UNESCO dünya mirası listesine girdi ve hak ettiği saygınlığı dünya çapında kazanmış oldu. Osmanb dönemi kırsal mimarisini otantik haliyle günümüze kadar getiren Cumalıkızık görsel güzelliği, tarihi evleri, hikâyeleri ve dilden dile dolaşan ilginç söylenceleriyle oldukça zengin bir köy. Şimdi köyün tarihinden başlayarak köyü özel hale getiren sokaklarına ve konaklarına doğru bir yolculuğa çıkalım.

    KIZIK İSMİ VE KIZIK KÖYLERİ
    Türkiye'nin pek çok yerinde Kızık-Kızıldı isminde yerleşim yeri bulunmaktadır. Tıpkı Osmanbnın geldiği kayı boyu gibi Kızık boyu da Türk boylarından biriydi. Kızık Oğuz hanın oğlu yıldız hanın oğullarından birinin ismidir. Kızık ismi kahraman, kuvvetli ve yasakta ciddi gibi anlamlar taşımaktadır. (Dostoğlu)

    Bursa'da günümüze ulaşmış 5 Kızık .köyü bulunuyor. Bursa'nm 'Beşi bi yerde'si denen bu kıymetli köylerimiz Cumalıkız, Hamanlıkızık, Derekızık, Değirmenli Kızık ve Fidye Kızık köyleridir. Günümüze ulaşamayan Bayındır Kızık ve Dallı Kızık köyleriyle en meşhur Kızık köyleri 7 tane olsa da şeriyye sicillerinde toplamda 15 e yakın Kızık köyünün ismi geçmektedir. (Mefail Hızb)

    Kızık köylerinin en meşhuru bugün Cumalıkızık köyüdür, sebebi ise otantik yapısını muhafaza edebilen tek Kızık köyü oluşudur. Diğer Kızık köyleri savaşlar yangınlar ve plansız yapılanmalar nedeniyle tarihi dokularını büyük ölçüde yitirmişlerdir. Cumalıkızık'ın ismi 1339 yılındaki belgede 'Kızık şahlar' olarak geçmektedir (Dostoğlu). 18. yy bursa sicillerinde ise köyün ismi bölgede kurulan diğer Kızık köylerinde muhtemelen mescit bulunmaktayken sadece birada cami olması nedeniyle camili Kızık haline dönüşmüş zaman içinde de Cumalıkızık olarak şekillenmiştir.

    Rivayetlere göre Kızıklar Tokat bölgesinden Karakeçili aşiretinin bulunduğu bölgelere göç ederek Ertuğrul gaziden yerleşmek için yurt istemişler (Rivayette geçen kişinin Osman gazi olma ihtimali yüksektir)ancak karakeçili aşireti Kızıkların bu istemine karşı çıkmıştır. Bunun üzerine Ertuğrul gazi düşmanlık oluşmaması için Kızıklara Uludağ'ın (o zamanki adıyla keşiş dağının) kuzey eteklerinde yer göstermiştir. İki oğuz boyu arasındaki sürekli dostluk sağlamak için de Kızık boyu beyinin 7 oğlu karakeçili aşiretinden 7 güzel kızla evlendirilmiştir. Kızık beyinin 7 oğlundan Cumali bey ailesi ve yakınlarıyla günümüzdeki Cumalıkızık'ta fethi bey Fethiyekızık'ta, Hamli bey Hamamlıkızıkta, Dal bey Dallı kızıkda, Bayındır bey de Bayınrkızıkta yurt kurmuşlardır. Yine Kızık köylerinin beldede bulunan en dikkat çekici yapıya göre isimlendirilmiş olması da muhtemeldir. Değirmeni olan köye Değirmenlikızık, hamamı olana Hamamlı Kızık dendiği de rivayetler arasındadır.

    TARİHİ
    Rivayetler de göz önünde bulundurularak Kızık köyleriyle ilgili şöyle bir tahmin yürütülebilmektedir: Bursa Kızık köyleri 1300'lerin başında kent henüz Bizanslıların egemenliğinde kale içinde küçük bir kent iken kurulmuştur. 13. Yy sonunda Anadolu'da sıkışıp kalan Türkmen aşiretleri kendilerine yerleşecek yer arayışları sırasında Osman gazinin egemenliği altındaki topraklara ulaşmışlardır. Bu dönemde Kızık köylerinin Bursa yakınında kurulması bölgede Müslüman nüfusu arttırarak kentin Osmanlı topraklarına kalma sürecinde kolaylaştırıcı rol oynamıştır. 1339 tarihli Orhan gazi vakfiyesinde Kızık köylerinin Orhan imaretine vakfedildiğinin belirtilmesi nedeniyle Kızık köylerinin bu tarihten önce kurulmuş olduğu sonucuna varılabilmektedir. Kızıkların bu yöreye en erken geliş tarihlerinin ise Osman gazinin Yenişehire yerleşip İznik'i kuşattğı ve Bizans kuvvetlerini bozguna uğrattığı 1301 yılından sonra Bursa ovasının Türkmenlerin yerleşimine açıldığı 1302 yılı olabileceği vurgulanmaktadır.

    Yazının devamı aşağıda yer almaktadır.

    BURSA_SEHIR_20141106_13.jpg

     

Sayfayı Paylaş



Yandex.Metrica