Meslek Hastalığı Risk Yönetim Prosesi

Konu, 'Risk Tanımı ve Risk Değerlendirmesi' kısmında Kaan SAKA tarafından paylaşıldı.

Sayfayı Paylaş

  1. Kaan SAKA

    Kaan SAKA TÜİSAG Yönetici Admin



    Meslek Hastalığı Risk Yönetim Prosesi :

    Meslek hastalıklarının kontrolü için Risk Yönetim Prosesinin uygulanması özellik arzetmektedir. Meslek hastalıklarının kontrolünün sağlanabilmesi içi İşyeri Hekiminin risk değerlendirme takımında aktif olarak görev alması gerekmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’muzun 81. maddesine göre çıkartılan ve 16.11.2003 tarih ve 25318 sayı ile Resmi Gazetede yayınlanan İşyeri Sağlık Birimleri ve İşyeri Hekimlerinin Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile İşyeri Hekimlerinin görevleri ve sorumlulukları genişletimiştir. Bu yönetmeliğe göre İşyeri Hekimi aşağıdaki görevleri yapmakla yükümlüdür:
    a) Çalışanların işe giriş ve periyodik muayenelerini Ek-5'de verilen örneğe uygun olarak yapar,
    b) İşyerindeki iş sağlığı ve güvenliği kuruluna katılarak çalışma ortamı ve çalışanların sağlığının gözetimi ile ilgili gerekli açıklamalarda bulunur, danışmanlık yapar ve kurulda alınan kararların uygulanmasını izler,
    c) Özelliği olan çalışanları; gebe ve emzikli kadınları, on sekiz yaşından küçükleri, iki yaşından küçük çocuğu olan anneleri, meslek hastalığı veya şüphesi tanısı alanları, kronik hastalığı olanları, malul ve özürlüleri, alkolikleri, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanları, birden fazla iş kazası geçirmiş olanları yakın takip ve koruma altına alır,
    d) Özürlülerin işe alınmaları, işyerinde oluşan bir kaza ya da hastalık sonrasında geçici ya da kalıcı iş göremezliği olanların işe başlamaları veya eski hükümlülerin gerekli sağlık muayenelerini yaparak uygun işe yerleştirilmeleri için rapor hazırlar,
    e) Sağlık nedeniyle üç haftadan uzun veya meslek hastalıkları veya iş kazaları nedeniyle veya sık tekrarlanan işten uzaklaşmalarda, işe dönüş muayenesi yapar,
    f) Kronik hastalığı olanları daha sık aralıklarla muayene eder, gerekli tetkikleri yaptırır ve koruyucu önlemlerin alınması hususunda gerekli işlemleri yapar,
    g) Gerekli laboratuvar tetkikleri ve radyolojik muayeneleri yaptırır,
    h) İşyerinde ilk yardım ve kurtarma çalışmalarının organizasyonunu yapar, ilgili personelin eğitimini sağlar ve acil tedavi hizmetlerini yürütür,
    i) Bulaşıcı hastalıkların kontrolünü sağlayarak yayılmasını önleme ve aşılama çalışmaları yapar,
    j) Kreş ve çocuk bakım yurdu ile emzirme odalarının sağlık koşullarını kontrol eder, sağlık koşullarına uygunluğunu sağlar, çocukların sağlık muayenelerini yaparak kayıt altına alır,
    k) Gebe ve emzikli kadınların işyerindeki olası sağlık tehlikelerine karşı sağlığını korur, geliştirir ve eğitimlerini sağlar,
    l) İşyerinde kullanılan, tüketilen maddeleri kontrol ve izlemek için aralıklı olarak inceleme yaparak etmenleri belirler, değerlendirir ve kontrol önlemleri geliştirir,
    m) Çalışma ortamı gözetimi ile ilgili olarak gerektiğinde ölçümler yapılmasını sağlayarak alınan sonuçların çalışanlar yönünden değerlendirmesini yapar,
    n) İşyerinin genel hijyen koşullarını devamlı izleyerek ve denetleyerek işyerindeki bütün birimlerin çalışanların sağlığını koruyup geliştirecek biçimde düzenlenmesi, çalışana sağlıklı bir ortamda ve yürütülen işin gerektirdiği kaloriyi karşılayacak nitelikte yemek sunulması, içme suyu imkanı sağlanması, soyunma odaları, banyo, lavabo ve tuvaletlerin bakımlı ve temiz olması ve genel temizlik donanımının temin edilmesi ve sürdürülmesi için gereğini yerine getirir,
    o) İş ve çalışanın uyumunu sağlamak için çalışanların sağlığının, yapılan iş ve işlemler ile çalışma ortamındaki çeşitli stres faktörlerinden olumsuz yönde etkilenmesi olasılığına karşı inceleme ve araştırmalar yapar,
    p) Meslek hastalığı veya şüphesi tanısı alan çalışanların izleme ve kontrolünü yapar, SSK Meslek Hastalıkları Hastaneleri ile sürekli işbirliği içinde çalışır,
    q) İşyerinde meslek hastalığı veya meslek hastalığı şüphesi tanısı alanların çalıştığı ortamda ve çalışanlarla ilgili inceleme yapar,
    r) Herhangi bir hastalık veya kaza ya da periyodik muayene sonrasında eski işinde çalışması sakıncalı bulunan çalışanın, mevcut sağlık durumuna uygun bir işte çalıştırılmasını sağlar,
    s) İş kazasına uğrayan ya da meslek hastalığına tutulan çalışanların rehabilitasyonu konusunda işyerindeki ilgili birimlerle işbirliği içinde çalışır,
    t) Eski hükümlü, malul ve özürlülerin işlerine uyumlarını sağlar,
    u) İşyeri yöneticilerine, iş sağlığı ve iş güvenliği kurul üyelerine, çalışanlara ve temsilcilerine genel sağlık konularında eğitim verir ve bu eğitimlerin sürekliliğini sağlar,
    v) Çalışanların, zamanlarını etkin ve verimli biçimde değerlendirmeleri için eğitici, kültürel ve sportif etkinliklerle zenginleştirilmiş dinlenme imkanı sağlayacak çalışmalar yapar,
    y) İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydeder ve Ek-6da belirtilen örneğe uygun yıllık çalışma raporu hazırlayarak iş sağlığı ve güvenliği kuruluna gönderir.
    Meslek hastalığı Risk Yönetim Prosesinin kurulması aşamasında, ilk adım olarak öncelikle işletmede/işyerindeki tüm kimyasalların Malzeme Güvenlik Bilgi Formlarının oluşturulması gerekmektedir. Ancak bu formların oluşturulması da yeterli değildir, ikinci adım olarak bu kimyasalların sınıflandırılması ve işletmede görev yapan teknik ekip tarafından bu Malzeme Güvenlik Bilgi Formlarının parçalanarak sağlık etkisi ve ilk yardım ile ilgili kısımlarının İşyeri Hekimine verilmesi gerekmektedir. Ayrıca İşyeri Hekimi özellikle işletmenin risk haritası oluşturulurken bu çalışmalara bir fiil katılarak micro ayrıştırmanın yapılmasında, meslek hastalıkları konusunda teknik ekibe bilgi vermelidir. Meslek Hastalığı Risk Yönetim Prosesinin aşamaları Şekil-18‘de verilmiştir.
    Risk yönetimi aşamasında işyeri çalışma koşulları, kullanılan kimyasallar, çevresel etkiler ve fiziksel etkiler nedeniyle oluşabilecek meslek hastalıkları belirlenmeli ve risk değerlendirmesi yaparken ortaya çıkan risk değerinin kabul edilir olup olmadığına karar verilmeli ve ortaya çıkan risk değerinin azaltılması için gerekli kontrol önlemleri seçilerek sürekli olarak sağlık muayeneleri, testler ve tahlillerle izlemesinin yapılması gereklidir. Meslek hastalıklarına ve nedenlerine bir bakıcak olursak aşağıda verildiği gibi geniş bir sıralamayla karşılaşırız;
    A) Zararlı Gazlar, Dumanlar ve Buharlardan Kaynaklanan
    • Basit boğucular (Karbondioksit, Metan vb.)
    • Kimyasal etkili boğucu gazlar (Karbonmonoksit, hidrojen süfür vb.)
    • Tahriş edici gazlar (Amonyak, formaldehit, azot dioksit ve diğer azot oksitler, flor vb.)
    • Sistematik etki gösteren toksik gaz ve buharlar (Arsenikli hidrojen, arsin, karbon sülfür vb.)
    B) Alifatik Hidrokarbonlardan Kaynaklanan
    • Petroleum serisi (Ham petrol)
    • Alkoller
    • Ketonlar ve eterler
    • Halojenli alifatik hidrokarbonlar (Metil bromür, metil klorür, karbon tetraklorür, trikloretilen, tetraklor etilen vb.)
    C) Halkalı Hidrokarbonlardan Kaynaklanan
    • Benzen serisi (Benzol, toluen, ksilen, heksaklorobenzen, heksaklorosikloheksan vb.)
    • Diğer aromatik bileşikler (Nitrobenzen, dinitrobenzen, anilin, klorlu naftalinler vb.)
    D) Zararlı Tozlar (Akciğer Hastalıkları-Pnömokonyozlar)
      • Mineraller veya metalik tozlar
      • Proliferatif – fibrotik pnömokonyoz;


      • 1. Silikoz (Saf silikoz- silisyum dioksit)


      • 2. Karışık toz fibrosisleri (Maden kömürü- antrasit, demir oksit, karışık kaolen)


      • 3. Basit sikatozlar (Kil, feldspat, saf kaolen, bentonit)


      • 4. Fibrotik silikatozlar (Asbest, talk, alüminyum silikat)


      • 5. Alüminoz (Alüminyum tozları)


      • 6. Berilyoz (Berilyum tozları)


    • 7. Bazı minerallerle neydana gelen yığılmalar ( Baryum sulfat, demir oksit, kalay, kömür tozları vb.)
    • Organik Tozlar
    • Bissinoz (Yumuşak kendir, keten tozları, pamuk tozları)
    E) Pnömokonyozlar Dışında Mesleki Akciğer (Solunum Sistemi) Hastalıkları
      • Obstrüktif Solunum Yolları hastalıkları
      • Astmatik belirtiler


      • 1. “Derhal” görülen (reajinik) astmalar (Kıl, yün, tüy, buğday taneleri vb.)


      • 2. “Geç” görülen (reaijik olmayan) astmalar (Pamuk ipliği tozları, bazı zamklar, formalin buharları, sert metal tozları, formalin, ağaç kereste tozu, vb. )
      • Granülamoz lezyonlar
      • Sarkoid benzeri granülomatöz lezyonlar


      • 1. Ekstrensek alerjik alveolitler (Bazı mantarlar ve organizmaların enzimleri)


    • 2. Berilyum Hastalığı
    F) Kimyasal Maddelerden Meydana Gelen Pnömonitistler
    • Metaller ve Metaloidler
    • Metal dumanı humması ( Arsenik ve bileşikleri, antimon ve bileşikleri, berilyum ve bileşikleri, civa ve bileşikleri, çinko ve bileşikleri, fosfor ve bileşikleri, kadmiyum ve bileşikleri, krom ve bileşikleri, kurşun ve bileşikleri, manganez ve bileşikleri, nikel ve bileşikleri, osmiyum ve bileşikleri, platin ve bileşikleri, selenyum ve bileşikleri, tellür ve bileşikleri, talyum ve bileşikleri, vanadum ve bileşikleri, vb.)
    G) Mesleki Kanserler
    • Deri kanserleri (Kömür katranı zift, shale yağı (bir nevi neft yağı), ultraviole ışınlar, ionizan ışınlar, is, kreozot, ham antresan, ham parafin yağları, fuel oil, asfalt, arsenik vb.)
    • Solunum yolları kanserleri (İonizan ışınlar, kömür katranı, arsenik, asbest vb.)
    • İdrar yolları kanserleri (benzidin, beta-naftilamin, 2-asetamidofluoren, vb.)
    • Hematopoietik sistem arızaları –Lösemiler (İonizan ışınlar, benzen, vb.)
    H) Pestisitler
      • İnsektisitlerden meydana gelen
      • İnorganik insektisitler
      • Doğal organik insektisitler
      • Sentetik organik insektisitler


      • 1. Klorlu hidrokarbonlar


      • 2. Fosforlu organik bileşikler


      • 3. Karbontlar


    • 4. Sentetik piretrum bileşikleri (piretroidler)
    I) Fiziksel Etkenlerle Meydana Gelen Bozukluklar
    • Titreşim ve sarsıntı zararları
    • Gürültü zararları
    • Hiperbari zararları(Basıncın artması sonucu)
    • Dekomprasyon zararları(Basıncın düşmesi sonucu)
    • Travmalar ( Göz travmaları, yazar krampı, Bursitis’ler)
    • Aydınlatma yetersizliği (Madenci nistagmusu)
    İ) Mesleki İnfeksiyon Hastalıkları
      • İnfekte materyal ve hasta hayvanlardan kaynaklananlar


      • Bruselloz , Q Humması, Tularemi, Şarbon, domuz yılancığı, psittakoz, hayvan tüberkolozu Çalışma çevresinden (Toprak, hava, su) kaynaklananlar Histoplasmosis, koksidioidomikoz, tetanoz, leptospirosis, bilharziaz, ankilostomiaz, nekatoriaz, viral hepatis j) Mesleki Dermatozlar


    J) Mesleki Dermatozlar

    [​IMG]
    Şekil-19 Meslek Hastalığı Risk Yönetim Prosesi Aşamaları


    Kaynak : İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ, YÖNETİM SİSTEMLERİ VE RİSK DEĞERLENDİRME METODOLOJİLERİ - Özlem KILIÇ



     
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş



Yandex.Metrica