Risk Değerlendirme Karar Matrisi ( Risk Assessment Decision Matrix)

Konu, 'Risk Değerlendirme ve Analizi Metotları' kısmında Xzenon tarafından paylaşıldı.

Sayfayı Paylaş

  1. Xzenon

    Xzenon ISGfrm Çalışma Birimi TÜİSAG Çalışma Birimi



    risk değerlendirme Karar Matrisi ( Risk Assessment Decision Matrix):
    En sık kullanılan yaklaşımlardan biri olan risk değerlendirme matrisi ABD. Askeri standardı MIL_STD_882-D olarak da bilinen sistem güvenlik program gereksimini karşılamak maksadıyla geliştirilmiştir. Matris diyagramları iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi analiz etmekte kullanılan bir değerlendirme aracıdır.
    L Tipi Matris : 5 x 5 Matris diyagramı (L Tipi Matris) özellikle sebep-sonuç ilişkilerinin değerlendirilmesinde kullanılır. Bu metod basit olması dolayısıyla tek başına risk analizi yapmak zorunda olan analistler için idealdir, ancak değişik prosesler içeren veya birbirinden çok farklı akım şemasına sahip işlerin hepsi için tek başına yeterli değildir ve analistin birikimine göre metodun başarı oranı değişir. Bu tür işletmelerde özellikle aciliyet gerektiren ve biran evvel önlem alınması gerekli olan tehlikelerin tespitinin yapılabilmesi için kullanılmalıdır. Bu metod ile öncelikle bir olayın gerçekleşme ihtimali ile gerçekleşmesi takdirinde sonucunun derecelendirilmesi ve ölçümü yapılır.
    Risk skoru ihtimal ve zarar derecesinin çarpımından elde edilerek tablodaki yerine yazılır.
    Risk Skoru = İhtimal x Zarar Derecesi
    İHTİMAL
    ORTAYA ÇIKMA OLASILIĞI İÇİN
    DERECELENDİRME BASAMAKLARI
    ÇOK KÜÇÜK
    Hemen hemen hiç
    KÜÇÜK
    Çok az ( yılda bir kez ), sadece anormal durumlarda
    ORTA
    Az ( yılda bir kaç kez )
    YÜKSEK
    Sıklıkla ( ayda bir )
    ÇOK YÜKSEK
    Çok sıklıkla ( haftada bir, her gün ), normal çalışma şartlarında
    Tablo -29 Bir Olayın Gerçekleşme İhtimali
    SONUÇ
    DERECELENDİRME
    ÇOK HAFİF
    İş saati kaybı yok, ilkyardım gerektiren
    HAFİF
    İş günü kaybı yok, kalıcı etkisi olmayan ayakta tedavi ilk yardım gerektiren
    ORTA
    Hafif yaralanma, yatarak tedavi gerekir
    CİDDİ
    Ciddi yaralanma, uzun süreli tedavi, meslek hastalığı
    ÇOK CİDDİ
    Ölüm, sürekli iş göremezlik
    Tablo –30 Bir Olayın Gerçekleştiği Takdirde Şiddeti

    Şekil -35 Risk Skor (Derecelendirme) Matrisi (L Tipi Matris)
    Yukarıdaki tablolardan elde edilen değerler matris metodolojisi temelli risk değerlendirme tablosuna kaydedilir ve Tablo-31'de belirtilen eylemlere göre en büyük değerden başlayarak riskler için gerekli önlemler alınır.
    SONUÇ
    EYLEM
    Katlanılamaz Riskler
    (25)

    Belirlenen risk kabul edilebilir bir seviyeye düşürülünceye kadar iş başlatılmamalı eğer devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Gerçekleştirilen faaliyetlere rağmen riski düşürmek mümkün olmuyorsa, faaliyet engellenmelidir.
    Önemli Riskler
    (15,16,20)

    Belirlenen risk azaltılıncaya kadar iş başlatılmamalı eğer devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Risk işin devam etmesi ile ilgiliyse acil önlem alınmalı ve bu önlemler sonucunda faaliyetin devamına karar verilmelidir.
    Orta Düzeydeki Riskler
    (8,9,10,12)

    Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Risk azaltma önlemleri zaman alabilir.
    Katlanılabilir Riskler
    (2,3,4,5,6)

    Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için ilave kontrol proseslerine ihtiyaç olmayabilir. Ancak mevcut kontroller sürdürülmeli ve bu kontrollerin sürdürüldüğü denetlenmelidir.
    Önemsiz Riskler
    (1)

    Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için kontrol prosesleri planlamaya ve gerçekleştirilecek faaliyetlerin kayıtlarını saklamaya gerek olmayabilir.
    Tablo –31 Sonucun Kabul Edilebilirlik Değerleri
    Önlemlerin yerine getirilmesinden sonra belirlenen risk için yeni bir risk skoru belirlenmeli ve form yeniden doldurulmalıdır.
    Çok Değişkenli X Tipi Matris Diyagramı
    Matris diyagramları çok boyutlu düşünce yoluyla problemli konuların açığa kavuşturulmasına katkı sağlar. Matris diyagramları bir probleme veya olaya iştirak eden veya problem veya olay üzerinde etkisi olan faktörlerin, parametrelerin tanımlanmasını ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesini sağlar. Matris diyagramının temel avantajı; her çift değişken arasındaki ilişkinin derecesini grafiksel olarak göstermesidir.

    Tablo-32 L Tipi Matris risk değerlendirme Formu
    Bu tip risk değerlendirmesi karmaşık prosesler veya akım şemaları içeren işlerin mevcut olduğu yerlere veya olaylara uygulanabilir. Tek başına bir analistin yapmasına uygun değildir, 5 yıllık geçmiş kaza araştırmasına İhtiyaç vardır. Tecrübeli bir takım lideri önderliğinde disiplinli bir takım çalışması gerektirir. Daha önce meydana gelmiş bir kazanın veya buna bağlı bir olayın tekrarlanma olasılığı da değerlendirilir. Değerlendirme sonucunda riskin giderilmesi için alınacak önlemlerin maliyet analizi de yapılarak, riskin maliyeti ile riski transfer etme imkanı var ise iki maliyet karşılaştırılarak kıyaslanır.
    Öncelikle bir işletme içerisinde bir bölüm/parça veya bir olay seçilir, seçilen konu ile ilgili olarak 5 yıllık geçmiş kaza araştırması yapılır veya arşivler incelenir, geçmiş kazaları ortaya getiren nedenler belirlenmeye çalışılır ve tekrarlama şansları araştırılır. Aşağıda X tipi matris ile risk değerlendirmesi yapılması için kullanılan tablolar verilmiştir.

    OLASILIK
    DERECELENDİRME
    ÇOK YÜKSEK
    Basit ekipman hatası veya valf hatası, hortumdan sızıntı veya hergünkü normal şartlar altında gerçekleşebilecek insan hatası.
    YÜKSEK
    İkili ekipman hatası, ekipmandan sızıntı veya hortum yırtılması, borulamada kırılma, insan hatası
    ORTA
    İnsan hatası ile ekipman hatasının kombinasyonu veya proses hattındaki veya borulamalarında hata
    KÜÇÜK
    Çoklu ekipman, valf, insan, boru hattı hatası veya tanklardaki, proses kaplarındaki spontane gelişen hatalar
    ÇOK KÜÇÜK
    Sadece Olağanüstü durumlarda gerçekleşir
    Tablo –33 Bir Olayın Gerçekleşme İhtimali

    SONUÇ
    KONTROL DERECESİ
    VAR
    Kontrol var, sistemin çalışması ekipmanla da takip ediliyor
    ORTA
    Kontrol var, ancak birim amiri gözetimi ile yapılıyor
    ZAYIF
    Belli aralıklarla çalışanların uyarılması sağlanıyor
    YOK
    Tamamen çalışanın insiyatifinde
    Tablo –34 Seçilen Bölümde ya da Yapılan Görev Üzerindeki Kontroller

    SONUÇ
    DERECELENDİRME
    ÇOK HAFİF
    Personel : Hafif sıyrıklar, 3 günden az iş günü kayıplı kazalar.
    Toplum : Direkt etki yok.
    Çevre : Tamamen kontrol altında tutulabilcek çevresel etki
    Ekipman : Fabrika hasarı/kayıp değeri yaklaşık 1 – 1,000 $ arası
    HAFİF
    Personel : İlk yardım gerektiren yaralanmalar.
    Toplum : Koku veya gürültü yayılması sonucu rahatsızlık verilmesi, direkt etki yok.
    Çevre : Kontrol altına alınabilecek lokal çevresel etki
    Ekipman : Fabrika hasarı/kayıp değeri yaklaşık 1,000 – 10,000 $ arası
    ORTA
    Personel : Doktor müdahalesi gerektiren şiddetli yaralanmalar ve meslek hastalıkları
    Toplum : Doktor müdahalesi gerektiren şiddetli yaralanmalar
    Çevre : Kontrol altına alınamayan küçük düzeyli çevresel etki
    Ekipman : Fabrika hasarı/kayıp değeri yaklaşık 10,000 – 100,000 $ arası
    CİDDİ
    Personel : Hayatı tehdit edici yaralanma, akut zehirlenmeli meslek hastalığı veya kaza yada meslek hastalığı sonucu bir kişinin ölümü
    Toplum : Hayatı tehdit edici yaralanma veya kaza sonucu bir kişinin ölümü
    Çevre : Kontrol altına alınamayan orta düzeyli çevresel etki
    Ekipman : Fabrika hasarı/kayıp değeri yaklaşık 100,000 – 1,000,000 $ arası
    ÇOK CİDDİ
    Personel : Birçok çalışanın hayatını tehdit edici şekilde yaralanması, meslek hastalığına yakalanması veya kaza yada meslek hastalığı sonucunda ölmesi
    Toplum : Hayatı tehdit edici şekilde yaralanma, meslek hastalığına yakalanma veya kaza yada meslek hastalığı sonucu birden çok ölüm
    Çevre : Kontrol altına alınamayan büyük çaplı çevresel etki
    Ekipman : Fabrika hasarı/kayıp değeri yaklaşık 1,000,0000 $ ve üzeri
    Tablo –35 Bir Olayın Gerçekleştiği Takdirde Şiddeti

    SONUÇ
    ÖNCEKİ KAZALAR
    Ö
    Ölümlü kaza
    UK
    Uzuv kayıplı hayati tehlike yaratabilecek kaza, hayati tehlike yaratacak meslek hastalığı
    İGK
    İş günü kaybı, uzun süreli tedavi gerektiren iş kazası veya meslek hastalığı
    HY
    Hafif Yaralanma
    KRK
    Kazaya ramak kalma, tehlikeli durum
    Tablo –36 Önceki Kazaların Sonucu

    Şekil –36 X Tipi Matris risk değerlendirme Matrisi Değişkenleri
    Risk matrisi üzerinden belirlenen değerler aşağıdaki formüle yazılarak risk derecelendirme skoru elde edilir.
    RDS = A + B + C + D
    Elde edilen değerler matris metodolojisi temelli risk değerlendirme tablosuna kaydedilir ve çıkan sonucun büyüklüğüne göre en büyük değerden başlayarak riskler için gerekli önlemler alınır

    Tablo –37 X Tipi Risk Derecelendirme Matrisi

    Tablo-38 X - Tipi Matris Risk Derecelendirme Tablosu

    ----------------------------------------------------------------------------------------
    İnternette denk gelidiğim risk analizleri ile ilgili konuları sizlerle paylaşıyorum.
    Dosya ektedir.




     

    Ekli Dosyalar:

    musahin40, Gökhan Uzun, nevinnn ve 14 kişi daha buna teşekkür etti.
  2. volkan seven

    volkan seven TÜİSAG Üyesi



    emeğinize sağlık



     
    Turkei_art bu yazıya teşekkür etti.
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş



Üyelerimiz bu sayfayı aşağıdaki aramalarla bulmuştur :

  1. x tipi matris örnegi

    ,
  2. risk matrisi örneği

    ,
  3. 5*5 matris risk analizi

    ,
  4. risk matrisleri risk dereceleri,
  5. 4x4 matris risk değerlendirmesi,
  6. RİSK DEĞERLENDİRME MATRİSİ
Yandex.Metrica