Bu iki kavramın birbiriyle karıştırılması, hem yasal sorumluluklar hem de asansör güvenliği açısından en kritik konulardan biridir. Aylık bakım, asansörün "servis ve yağlama" süreciyken; yıllık periyodik kontrol, bağımsız bir göz tarafından yapılan "vize/denetim" sürecidir. İtiraf etmek gerekirse, pek çok bina yönetimi "Zaten her ay bakımcı geliyor, kontrole ne gerek var?" diye düşünüyor; oysa 2026 yılındaki güncel isgkatip ve EKİPNET denetimlerinde, aylık bakımın yapılması yıllık kontrol zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Bu iki sürecin teknik ve yasal farklarını aşağıda samimi bir dille özetledim.
Özetle: Aylık bakım asansörü "çalıştırır", yıllık kontrol ise asansörün "öldürmeyeceğini" garanti eder. İkisi de birbirini tamamlayan, asla biri diğerinin yerine geçmeyen süreçlerdir.
Bu iki sürecin teknik ve yasal farklarını aşağıda samimi bir dille özetledim.
1. Yetki ve Uygulayıcı Farkı
İşin aslına bakarsanız, bu iki işlemi yapan kişiler tamamen farklı yetki belgelerine sahiptir.- Aylık Bakım: Asansörle sözleşmesi olan "Asansör Bakım ve Servis Firması" tarafından yapılır. Bu firmanın "Hizmet Yeterlilik Belgesi" (HYB) olması şarttır.
- Yıllık Kontrol: Belediye ile protokol imzalamış olan "A Tipi Muayene Kuruluşu" (Örn: TSE veya akredite özel kuruluşlar) tarafından yapılır. Muayeneyi gerçekleştiren kişi bağımsız bir makine mühendisidir haliyle.
2. Amaç ve Kapsam Farkı
İtiraf etmek gerekirse, bakımcı "bozuk olanı onarır", muayeneci ise "standartlara uyumu denetler". Zaten forumda da tecrübeli uzmanlar hep "Bakımcı dostunuzdur, kontrolör ise hakemdir" der; bu çok yerinde bir tespittir.| Özellik | Aylık Bakım | Yıllık Periyodik Kontrol |
| Sıklık | Ayda 1 Kez | Yılda 1 Kez |
| Odak Noktası | Yağlama, ayar, temizlik ve parça değişimi. | Güvenlik aksamlarının (fren, halat vb.) test edilmesi. |
| Sonuç | Bakım föyü / Servis formu. | Renkli Etiket (Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı). |
| Yasal Kayıt | Firmanın kendi kayıt sistemi. | isgkatip ve Bakanlık veri tabanı. |
3. Renkli Etiket Sistemi (Yıllık Kontrol Çıktısı)
2026 standartlarında modern bir takip olan yıllık kontrolde, asansöre bir "karne" verilir. Aylık bakımda böyle bir etiketleme zorunluluğu yoktur haliyle.- Yeşil Etiket: Kusursuz, güvenli.
- Mavi Etiket: Hafif kusurlu (12 ay içinde giderilmeli).
- Sarı Etiket: Kusurlu (120 gün içinde giderilmeli).
- Kırmızı Etiket: Güvensiz. 60 gün içinde düzeltilmezse asansör mühürlenir, bizzat uyarayım istedim.
4. İsgkatip ve Yönetici Sorumluluğu
İtiraf etmek gerekirse, bir kaza durumunda mahkemenin bakacağı ilk şey bu iki sürecin de eksiksiz olup olmadığıdır.- Sözleşme Şartı: Bina yönetimi, asansörün aylık bakımı için yetkili bir firmayla sözleşme yapmak zorundadır.
- Başvuru Şartı: Yıllık kontrol için ise ilgili muayene kuruluşuna başvurup randevu almak yine yöneticinin sorumluluğundadır haliyle.
Özetle: Aylık bakım asansörü "çalıştırır", yıllık kontrol ise asansörün "öldürmeyeceğini" garanti eder. İkisi de birbirini tamamlayan, asla biri diğerinin yerine geçmeyen süreçlerdir.