Tesisat altyapısına odaklanacak olursak; evet, işletme içindeki boru hatları (doğalgaz, buhar, basınçlı hava, kızgın yağ vb.) "Tesisatlar" kategorisinde yer aldığı için periyodik kontrole tabidir ve muayenesi yasal bir zorunluluktur. İtiraf etmek gerekirse, pek çok işletme sadece "tankı veya kazanı" kontrol ettirip, o basıncı taşıyan binlerce metrelik boru hattını ihmal ediyor; oysa 2026 yılındaki güncel isgkatip ve EKİPNET denetimlerinde, bağlantı noktalarındaki yorulmalar ve korozyon nedeniyle boru hatları en az ana ekipmanlar kadar sıkı takip ediliyor.
Boru hatları için geçerli olan periyodik kontrol şartlarını ve 2026 standartlarındaki uygulama detaylarını aşağıda samimi bir dille özetledim.
Kontrolün 4 Temel Bileşeni:
Özetle: İşletmenizdeki boru hatlarını sadece "borudur, bir şey olmaz" diyerek geçmeyin; yılda bir kez uzman kontrolünden geçirtip İsgkatip sistemine işletmeniz hem yasal hem de can güvenliği açısından zorunluluktur.
Boru hatları için geçerli olan periyodik kontrol şartlarını ve 2026 standartlarındaki uygulama detaylarını aşağıda samimi bir dille özetledim.
1. Kontrol Periyodu: Yılda Kaç Kez?
İşin aslına bakarsanız, boru hatları için yasal kontrol süresi yılda en az 1 (bir) kezdir. Yapılan teknik analizlere göre, 2025 ve 2026 yıllarında yaşanan endüstriyel kazaların çoğu, boru askı sistemlerinin (mesnetlerin) çökmesinden veya genleşme parçalarının (kompansatörlerin) işlevini yitirmesinden kaynaklanıyor.- Standart Süre: 12 ayda bir EKİPNET kayıtlı uzman tarafından muayene edilmelidir.
- Kritik Hatlar: Buhar ve kızgın yağ gibi yüksek sıcaklıklı hatlarda, ısıl genleşme nedeniyle oluşabilecek çatlaklar için bu süre risk analizine göre kısaltılabilir, bizzat uyarayım istedim.
2. Muayene Sırasında Nelere Bakılır?
İtiraf etmek gerekirse, boruların sadece dışını boyamak onları "güvenli" yapmaz. Zaten forumda da tecrübeli uzmanlar hep "EKİPNET uzmanı gelip boru kalınlığını ölçmüyorsa veya sızdırmazlık testi istemiyorsa o rapor eksiktir" der; bu çok yerinde bir tespittir.Kontrolün 4 Temel Bileşeni:
- Görsel Muayene: Boru üzerindeki korozyon, sızıntı izleri ve yalıtım hasarları.
- Sızdırmazlık Testi: Hattın türüne göre basınç düşümü testi veya sızıntı arama (gaz hatları için dedektörle).
- Ultrasonik Kalınlık Ölçümü (UT): Borunun içten aşınma miktarını belirlemek için belirli noktalardan et kalınlığı ölçümü yapılır haliyle.
- Askı ve Destek Sistemleri: Boru hattının ağırlığını taşıyan mesnetlerin ve deprem korumalarının sağlamlığı, bizzat uyarayım istedim.
3. Hattın Türüne Göre Özel Şartlar
2026 standartlarında modern bir takip paneli olan isgkatip, boru hatlarını taşıdığı akışkana göre sınıflandırır:- Doğalgaz Hatları: Gaz dağıtım şirketinin (İGDAŞ, BURSAGAZ vb.) onaylı projesiyle uyumu ve sızdırmazlık testi önceliklidir.
- Buhar ve Kızgın Yağ Hatları: Isıl genleşme kapasitesi, vana gruplarının (kondentoplar vb.) fonksiyonelliği ve yalıtım kalitesi incelenir.
- Yangın Tesisatı: Boruların içindeki korozyonun fıskiyeleri (sprinkler) tıkayıp tıkamayacağı ve pompa basınç kapasitesi test edilir haliyle.
4. İsgkatip ve EKİPNET Kayıt Süreci
2026 standartlarında bir iş kazası durumunda sigorta şirketleri hattın "bütünlük raporunu" sorgular.- Dijital Onay: Kontrolü yapan makine mühendisi, hattın toplam uzunluğunu, çapını ve test sonuçlarını sisteme girerek size QR kodlu raporu teslim eder.
- İzlenebilirlik: Boru hattı projesiyle periyodik kontrol raporundaki verilerin (boru çapı, malzeme türü vb.) birebir uyuşması şarttır, bizzat uyarayım istedim.
Özetle: İşletmenizdeki boru hatlarını sadece "borudur, bir şey olmaz" diyerek geçmeyin; yılda bir kez uzman kontrolünden geçirtip İsgkatip sistemine işletmeniz hem yasal hem de can güvenliği açısından zorunluluktur.